U savremenoj medicini brzina reagovanja često može biti presudna za ishod lečenja. Upravo zbog toga pacijent monitori predstavljaju jednu od najvažnijih medicinskih tehnologija koje omogućavaju kontinuirano praćenje zdravstvenog stanja pacijenta u realnom vremenu.
Ovi uređaji svakodnevno se koriste u bolnicama, intenzivnoj nezi, operacionim salama, ambulantama, hitnim službama, ali i tokom transporta pacijenata. Njihova osnovna uloga je da lekarima i medicinskom osoblju pruže precizne informacije o vitalnim parametrima kako bi mogli brzo da prepoznaju eventualne promene u zdravstvenom stanju pacijenta.
Imajući u vidu značaj upotrebe, u nastavku vam otkrivamo kako kako funkcioniše pacijent monitor.
Šta je pacijent monitor?
Pre nego što objasnimo kako funkcioniše pacijent monitor, važno je razumeti šta predstavlja ovaj medicinski uređaj.
Pacijent monitor je medicinski uređaj namenjen kontinuiranom praćenju, beleženju i prikazivanju osnovnih životnih funkcija pacijenta, tzv. vitalnih znakova. Zbog toga se često naziva monitor vitalnih funkcija. Njegova osnovna uloga je da medicinskom osoblju pruži tačne i pravovremene informacije o stanju pacijenta u realnom vremenu, bez potrebe za stalnim ručnim merenjem. Na taj način omogućava brzo prepoznavanje eventualnih promena koje mogu zahtevati hitnu reakciju.
S obzirom da može istovremeno da prati više fizioloških funkcija na jednom uređaju, efikasnost rada zdravstvenog osoblja i bezbednost pacijenata je podignuta na viši nivo. Ujedno, opcija čuvanja i analize podataka pomaže lekarima da prate tok lečenja, procene efikasnost terapije i donesu preciznije kliničke odluke. Zahvaljujući tome pacijent monitori su postali nezamenjiva medicinska oprema za bolnice i druge zdravstvene ustanove.
Pacijent monitori ne služe samo za prikaz podataka. Oni imaju i napredne alarmne sisteme koji automatski upozoravaju medicinsko osoblje kada neki od vitalnih parametara izađe iz unapred definisanih granica. Ovo je posebno važno kod pacijenata u kritičnom stanju, tokom operacija ili u jedinicama intenzivne nege, gde svaka sekunda može biti od presudnog značaja.
Koje parametre meri pacijent monitor?
Da biste bolje razumeli kako funkcioniše pacijent monitor neophodno je da znate koje parametre može da meri.
EKG i srčani ritam
Osnovni parametar svakog pacijent monitora koji omogućava praćenje srčane frekvencije, ritma, postojanje aritmija, kao i promene ST segmenta. Napredniji monitori imaju i ugrađeni algoritam za detekciju aritmija.
Krvni pritisak
Manžetna koja se postavlja na nadlakticu automatski se naduvava u intervalima koje odredi lekar (na primer svakih 15, 30 ili 60 minuta) i meri sistolni, dijastolni i srednji arterijski pritisak. Merenje se zasniva na oscilometrijskoj metodi. Odnosno, senzor pritiska detektuje oscilacije u manžetni koje nastaju pri svakom otkucaju srca i iz njih računa vrednosti.
Zasićenje krvi kiseonikom (SpO₂) i puls
Pomoću pulsnog oksimetra, koji se stavlja na prst, uho ili čelo, pacijent monitor meri saturaciju kiseonika i frekvenciju pulsa. Ovaj parametar je posebno važan kod respiratornih bolesti, anestezije, intenzivne nege, hitnih stanja.
Respiratorna frekvencija
Broj udaha u minuti najčešće se dobija iz istih elektroda koje se koriste za EKG, jer se pri disanju menja impedansa (otpor) grudnog koša. Praćenje respiratorne frekvencije omogućava rano otkrivanje respiratornih problema i pogoršanja opšteg stanja pacijenta.
Telesna temperatura
Temperatura se može meriti pomoću termistora postavljenog na kožu, u ušni kanal ili u rektum. Senzor menja svoj električni otpor sa promenom temperature, a monitor meri taj otpor i prevodi ga u stepene Celzijusa ili Farenhajta.
Ugljen‑dioksid (CO₂) i anestetički gasovi
U operacionim salama i jedinicama intenzivne nege često se prati i kapnografija, tj. koncentracija ugljen‑dioksida na kraju izdisaja (ETCO₂). To pomaže u proceni plućne ventilacije i metabolizma. Napredni monitori mogu da prate i prisustvo anestetičkih gasova tokom operacija.
Kako funkcioniše pacijent monitor – osnovni princip
Bez obzira da li je reč o jednostavnom monitoru u ambulanti ili složenom sistemu u intenzivnoj nezi, osnovni princip rada je isti. Rad se zasniva na kombinaciji senzora, procesorske jedinice i softvera za obradu podataka.
Prvi korak jeste postavljanje senzora na telo pacijenta. Najčešće se koriste elektrode za merenje EKG‑a, koje se postavljaju na grudi, ruke i noge, manžetna za krvni pritisak, pulsni oksimetar koji dolazi na prst i temperaturna sonda koja se postavlja ispod pazuha, u uvo ili na kožu.
Svaki senzor je povezan sa centralnom jedinicom monitora tako da je omogućeno slanje prikupljenih signala. S obzirom da su signali koje senzori prikupe analogni, neophodno je konvertovanje u digitalni oblik. Zato monitor sadrži analogno‑digitalni konvertor (ADC) i procesor koji te signale obrađuje u realnom vremenu.
Obrađeni podaci se zatim prikazuju na ekranu monitora u obliku koji je medicinskom osoblju lako čitljiv. Pored numeričkih vrednosti, rezultati se prikazuju i u vidu grafikona, talasne forme i alarmnih indikatora.
Pacijent monitori spadaju u modernu medicinsku opremu, te se mogu povezati preko mreže na centralnu stanicu na sestrinskom odeljenju. To je jedan veliki ekran (ili više njih) na kome medicinska sestra može istovremeno pratiti vitalne znake svih pacijenata na odeljenju.
Pacijent monitori svetski poznatih proizvođača čekaju vas u bogatoj ponudi kompanije Medisal.